Amator Teleskop Yapımı

Sunday, January 22, 2006

Parçaların bir araya getirilmesi


Teleskop aynasının yapılmasından sonra, DIY (Do It Yourself) olarak yapılması genellikle tercih edilmeyen parçaları sağlayıp bunları gereken şekilde bir araya getirmemiz gerekiyor. Objektif (primary mirror), oküler (eyepiece), ikincil ayna (diagonal), odaklayıcı (focuser), örümcek (spider) ve telrad bulucuyu (finder) ‘optik tüp komplesi’ (Optical Tube Assembly OTA) üzerine yerleştirdikten sonra bir kurgu (mounting) yöntemine de karar vermeliyiz. Amatör teleskoplarda çok kullanılan kurgu çeşitlerinden ikisi olan Altazimut ve Ekvotaryal arasında bir kıyaslama yapılırsa şunlar söylenebilir:

Altazimut kurgunun avantajları

  • Esneme ve titreşimleri engellemek için büyük karşı-ağırlıklar vs. gerektirmeyen basit ve kararlı bir kurgu yöntemidir.
  • Sadece iki dikey ve bir düşey yataklama düzeneği gerekirmektedir.
  • Yeni başlayanların öğrenmesi ve uygulaması göreceli olarak kolaydır.
  • Özellikle 20 cm’nin üzerindeki objektif açıklıkları için ekvotaryal kurgulara göre taşınabilirliği daha yüksektir.
  • Yapılması daha basittir, daha az araç-gereç gerektirir.Özellikle büyük objektif açıklıkları için maliyeti daha düşüktür.

Altazimut kurgunun dezavantajları

  • Tek eksenli bir motor sistemi ile gök cisimlerini takip edemezsiniz. Uzun zamanlı izleme için iki eksende kontrol edilen bir platform kullanılmalıdır ki bu durumda bile takip süresi en çok 1.25 saat civarında olabilir.
  • Altitude ve azimut koordinatlarını el ile değiştirerek yıldızları bulmaya çalışmak zordur.
  • Alan dönüşü (field rotation) fotograf çekimini kısa sürelerle sınırlandırır.

Ekvotaryal kurgunun avantajları

  • Gök cisimlerini tek motorla uzun süreler boyunca izlemek mümkündür.
  • Çoğu ekvotaryal kurgu, göğün tamamına yakınını tarayabiliriler
  • Alan dönüşünün olmaması özellikle gezegenlerin izlenmesi ve fotograflanmasını oldukça kolaylaştırır

Ekvotoryal kurgunun dezavantajları

  • İyi ekvotoryal kurgular, genellikle büyük hacimli ve ağır olmak zorundadırlar.
  • Alman ekvotoryal kurgusunda, bir şaft üzerine konumlandırılması gereken ağır bir karşı ağırlık gerekir,
  • Titreşim sorunlarına karşı önlem alabilmek daha zordur.
  • Hassas izleme için kutup hizalaması gerekir.

18 mm kontrplak kullanılarak yapılan bir altazimut (dobsonian) kurgu
Yukarıdaki fotograftaki Dobsonian altazimut kurgu, 30 cm dış çapında bir tüp için boyutlandırılmıştır. Dikey eksende 360 derecelik dönüş sağlayabilmekte, düşey eksende ise yaklaşık 110 derecelik bir hareket serbestliği bulunmaktadır. Bu boyuttaki bir optik tüpün içine 20 – 25 cm çaplarında objektifler konulabilir. Fotograftaki örnek, tüp akımlarından olabildiğince kaçınmak amacıyla 20 cm lik bir objektif için kullanılacaktır. Suya dayanıklı (marine grade) kontrplak kullanılarak hava koşulları ve çiğden olabildiğince az etkilenmesi düşünülmüştür. Kartondan yapılmış tüp, kurgu içindeki uygun denge konumu belirlendikten sonra basitçe sıkıştırılmakta ve taşıma sırasında da tüm düzenek iki parçaya ayrılmaktadır. Her iki eksende de kolayca hareket edebilmesi için teflon şeritler kullanılmıştır.

0 Comments:

Post a Comment

<< Home